ناخن فرو رفته در انگشت پا مشکلی کوچک به نظر میرسد، اما اگر جدی گرفته نشود میتواند به درد مداوم، عفونت و اختلال در راه رفتن منجر شود. این عارضه زمانی ایجاد میشود که لبه ناخن به داخل پوست اطراف فشار میآورد؛ اغلب بهدلیل کوتاه کردن نادرست ناخن، کفش تنگ یا زمینه ارثی. در مراحل خفیف، مراقبتهای ساده میتوانند التهاب را کاهش دهند، اما در موارد شدید یا عودکننده، درمانهای پزشکی مانند ارتودنسی ناخن یا روشهای ریشهای ضرورت پیدا میکنند. شناخت بهموقع علائم، کلید پیشگیری از درد و عوارض جدیتر است.
آنچه در ادامه می خوانید…
چرا ناخن مسیر طبیعی خود را از دست میدهد؟
ناخن بهطور طبیعی باید صاف و رو به جلو رشد کند، اما وقتی تعادل فشار و رشد بههم میخورد، مسیرش تغییر میکند. شایعترین دلیل، کوتاه کردن نادرست ناخن به شکل گرد یا خیلی کوتاه است؛ کاری که فضای رشد را محدود میکند. کفش تنگ، فشار مداوم روی انگشت پا، تعریق زیاد و نرم شدن پوست اطراف ناخن هم مسیر را منحرف میکنند. در برخی افراد، فرم ژنتیکی ناخن بهصورت قوسی است و ناخن از ابتدا تمایل دارد به داخل پوست برگردد. این انحراف تدریجی است و معمولاً با درد خفیف شروع میشود، اما اگر اصلاح نشود، به فرو رفتن واقعی ناخن ختم میشود.
تفاوت ناخن فرو رفته با التهاب ساده
ناخن فرو رفته با یک التهاب ساده فرق دارد و معمولاً خود به خود برطرف نمیشود، زیرا مسیر رشد ناخن به داخل پوست منحرف شده است. تشخیص زودهنگام این تفاوت کمک میکند از درد مزمن، عفونت و نیاز به درمانهای تهاجمی جلوگیری شود.
| مورد مقایسه | ناخن فرو رفته در گوشت پا | التهاب ساده ناخن |
|---|---|---|
| علت اصلی | رشد لبه ناخن به داخل پوست اطراف | تحریک موقت پوست به دلیل فشار یا ضربه |
| شدت و تداوم | درد پیشرونده، احتمال عفونت و عود | درد خفیف و معمولاً موقتی |
شایعترین علل بروز
- کوتاه کردن اشتباه ناخن پا، بهویژه گرد یا بیش از حد کوتاه
- پوشیدن کفش تنگ یا نوک باریک
- فرم ژنتیکی ناخن و انگشت پا
- تعریق زیاد و رطوبت مداوم پا
- ضربه یا فشار تکراری به انگشت پا
- پدیکور غیر اصولی و دست کاری کناره ناخن
علائم هشدار دهنده
درد خفیف اولین زنگ خطر است، اما علائم هشدار دهنده واقعی زمانی شروع میشوند که ناخن به مرحله التهاب جدی برسد. ناحیه فرو رفته قرمز و متورم شده و گرمای بیشتری نسبت به بقیه انگشت دارد. این تورم میتواند تا حدی باشد که لبه ناخن اصلاً دیده نشود.
| علامت هشدار دهنده | نکته |
|---|---|
| درد مداوم یا رو به افزایش | نشان دهنده فشار ناخن به پوست و شروع التهاب جدی |
| قرمزی و تورم کناره ناخن | واکنش التهابی بدن به رشد غیر طبیعی ناخن |
| ترشح زرد یا سفید رنگ | علامت عفونت فعال و نیاز به بررسی پزشکی |
| حساسیت شدید هنگام راه رفتن | پیشرفت عارضه و درگیری بافت اطراف ناخن |
درمان خانگی
درمان خانگی فقط برای موارد خفیف و بدون عفونت مجاز است و هدف آن کاهش التهاب و نرم کردن پوست اطراف ناخن است. بهترین اقدام، خیساندن پا در آب گرم و نمک اپسوم (یا نمک معمولی) برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، دو یا سه بار در روز است. پس از خیساندن، به آرامی و بدون فشار، با یک گوش پاک کن یا نخ دندان استریل شده، تلاش کنید گوشه ناخن را از پوست جدا کنید و یک تکه کوچک پنبه یا گاز استریل را زیر لبه ناخن قرار دهید تا مسیر رشد اصلاح شود. به یاد داشته باشید، این درمان موقتی است و اگر درد یا عفونت افزایش یابد باید فوراً متوقف شود.
مواردی که درمان خانگی جواب میدهد
درمانهای خانگی معمولاً در مرحله یک عارضه آنیکوکریپتوزیس مؤثر واقع میشوند. این مرحله با قرمزی، تورم و درد خفیف مشخص میشود، بدون آنکه ترشح چرکی یا علائم آشکار عفونت وجود داشته باشد. اگر ناخن به تازگی شروع به فرورفتن کرده و هنوز لبه ناخن قابل رؤیت است، میتوان به کمک خیساندن و بلند کردن ملایم لبه ناخن، مشکل را مدیریت کرد. درمان خانگی یک راه حل موقت برای کاهش درد است و نباید به عنوان درمان قطعی در نظر گرفته شود. هدف اصلی در این موارد، جلوگیری از تشدید التهاب است.
کارهایی که در خانه نباید انجام داد
اولین کار ممنوعه، تلاش برای بریدن گوشه ناخن در اعماق پوست با قیچی غیر استریل یا تیغ است. این کار ریسک ایجاد زخم و عفونت شدید را به شکل غیر قابل باوری افزایش میدهد. نباید از نخ دندان یا ابزارهای فلزی نوک تیز برای کندن گوشت یا لبه ناخن استفاده کرد. از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیکهای موضعی یا خوراکی مانند تتراسایکلین و مترونیدازول به عنوان درمان خانگی پرهیز کنید، زیرا این داروها تخصصی و نیازمند تجویز پزشک هستند. همچنین، از پوشیدن کفشهای بسته و تنگ در طول دوره نقاهت خودداری کنید.
خط قرمز درمان خانگی در بیماران دیابتی
برای بیماران مبتلا به دیابت شیرین، خط قرمز درمان خانگی بسیار واضح و بسیار جدی است. هرگونه آسیب یا زخم کوچک، به دلیل اختلال در خون رسانی و سیستم ایمنی، میتواند به سرعت به زخم پای دیابتی، گانگرن و در نهایت قطع عضو منجر شود. این افراد به هیچ وجه نباید اقدام به دست کاری ناخن، بریدن پوست، یا استفاده از ابزارهای تیز کنند. اگر یک بیمار دیابتی کوچکترین علامت قرمزی یا درد را در اطراف ناخن مشاهده کرد، باید آن را یک اورژانس پزشکی تلقی کرده و بلافاصله به متخصص مراجعه نماید.
فونت درمان نشده در انگشت پا ممکن است به بقیه انگشتان پا یا حتی به استخوان سرایت کند و باعث استئومیلیت شود.
درمانهای پزشکی ناخن فرو رفته
وقتی درد، التهاب یا عفونت از مرحله خفیف عبور میکند، درمانهای پزشکی وارد میدان میشوند. این روشها برخلاف مراقبتهای خانگی، فقط علامت را آرام نمیکنند، بلکه علت اصلی فرو رفتن ناخن را هدف میگیرند. پزشک ممکن است یک یا چند درمان را توصیه کند که بسته به شدت ناخن فرو رفته در انگشت پا ، علت آن، و اینکه آیا هیچ گونه بیماری زمینه ای وجود دارد یا خیر متفاوت است. برای ناخن های فرو رفته خفیف، پزشک ممکن است توصیه کند:
ارتودنسی ناخن چگونه عمل میکند؟
ارتودنسی ناخن روشی غیر تهاجمی است که با استفاده از یک براکت یا سیم ظریف روی سطح ناخن انجام میشود. این ابزار با ایجاد نیروی کنترل شده، لبه های ناخن را به آرامی به سمت بالا هدایت میکند و فشار از روی پوست برداشته میشود. در این روش، ناخن بریده یا کشیده نمیشود و درد و خون ریزی وجود ندارد. ارتودنسی ناخن بیشتر برای موارد بدون عفونت و ناخن های با رشد غیر طبیعی مناسب است و طی چند هفته تا چند ماه، مسیر رشد ناخن را اصلاح میکند.
جراحی محدود کناره ناخن
جراحی محدود کناره ناخن زمانی انجام میشود که التهاب شدید یا عفونت موضعی وجود داشته باشد. در این روش، فقط بخش فرو رفته ناخن همراه با بافت ملتهب اطراف آن برداشته میشود و کل ناخن دست نخورده باقی میماند. این مداخله با بی حسی موضعی انجام شده و درد حین عمل بسیار کم است. اگر ریشه ناخن تخریب نشود، احتمال عود وجود دارد، اما در بسیاری از بیماران، این روش باعث کاهش سریع درد و کنترل عفونت میشود و دوران نقاهت کوتاهی دارد.
جراحان روش های جراحی را با استفاده ازبیحسی موضعی انجام میدهند. پزشک ممکن است پس از جراحی از پمادآنتی بیوتیک جهت پیشگیری از عفونت زخم استفاده کند. ممکن است فرد بهآنتی بیوتیک خوراکی نیز نیاز داشته باشد. بهبودی پس از عمل جراحی چند هفته طول میکشد. با این حال، ممکن است2 تا 4 ماه طول بکشد تا ناخن پا دوباره رشد کند. برخی از روش های جراحی شامل برداشتن قسمت هایی از بستر ناخن ممکن است از رشد مجدد ناخن جلوگیری کند.
فنولیزه و ماتریکسکتومی
فنولیزه کردن ناخن یکی از مؤثرترین روشهای درمان قطعی ناخن فرو رفته محسوب میشود. در این روش، پس از برداشتن بخش مشکل ساز ناخن، ریشه همان قسمت با ماده فنول تخریب میشود تا دیگر رشد نکند. این فرآیند که نوعی ماتریکسکتومی شیمیایی است، نرخ عود بسیار پایینی دارد. برخلاف تصور رایج، درد پس از عمل معمولاً خفیف و قابل کنترل است. فنولیزه به ویژه برای موارد عود کننده یا ناخن های با فرم ژنتیکی نامناسب توصیه میشود و نتیجه آن دائمی است.
There exist various non-incisional surgical options, such as the gold standard procedure, chemical matricectomy with 88% phenol solution …
«گزینه های جراحی غیر برشی مختلفی وجود دارد؛ مانند روش استاندارد طلایی یعنی ماتریکسکتومی شیمیایی با محلول فنول ۸۸ درصد …»
منبع: pmc
انجام پانسمان آنتی باکتریال– پانسمان آنتی باکتریال یکی از روشهای مؤثر برای جلوگیری از عفونت و تسریع بهبودی است. این پانسمانها با پوشاندن ناحیه آسیبدیده، از نفوذ باکتریها جلوگیری میکنند و به کاهش التهاب و درد کمک میکنند. استفاده منظم از پانسمان به بهبود سریعتر کمک میکند.
روش های پیشگیری
نکات زیر ممکن است به کاهش خطر رشد ناخن به داخل انگشت کمک کند:
- هنگام کوتاه کردن ناخنهای پا را صاف کوتاه کنید: سعی کنید آنها را خیلی کوتاه نکنید یا لبه های ناخن را گرد نکنید.
- کفش های راحت بپوشید که انگشتان پا را منقبض نکنند: کفش های گشاد بهترین هستند. اگر کفش پاشنه دار می پوشید، از بالشتک استفاده کنید تا از لغزش پا به جلو در کفش و فشردن انگشتان پا جلوگیری شود.
- پاها را تمیز و خشک نگه دارید: پاها را مرتب بشویید و در صورت تعریق جوراب ها را عوض کنید.
- برای کوتاه کردن ناخن ها کمک بخواهید: کسی که در کوتاه کردن ناخن ها مشکل دارد، میتواند از یک دوست یا خویشاوند کمک بگیرد یا به کلینیک زخم مراجعه کند.
- شرایط زمینه ای را به درستی درمان کنید: شرایطی ماننددیابت خطرانیکوکریپتوز را افزایش میدهد.
فراد مبتلا به ناخن فرو رفته در انگشت پا موارد زیر باید باکلینیک زخم تماس بگیرند:
- در صورتی که علائمی مانند درد، تورم، ترشح یا قرمزی بدتر میشوند
- زخم انگشت پا بعد از عمل جراحی بهبود نمییابد
آیا ناخن فرورفته در انگشت پا میتواند باعث عفونت شود؟
بله، اگر درمان نشود، میتواند منجر به عفونتهای باکتریایی و درد شدید شود.
چطور میتوان از عفونتهای بعد از جراحی جلوگیری کرد؟
با رعایت بهداشت، استفاده از پانسمانهای تمیز و پیگیری دستورالعملهای پزشک میتوان از عفونتهای بعد از جراحی جلوگیری کرد.
آیا درمانهای خانگی میتوانند جایگزین درمانهای پزشکی شوند؟
در مراحل ابتدایی، درمانهای خانگی ممکن است مؤثر باشند، اما در صورت بروز علائم شدید، مراجعه به پزشک ضروری است.
منابع:
japmaonline
aafp