مراقبت درست از زخمها از اهمیت فراوانی برخوردار است، در نتیجه تعویض پانسمان نیز به عنوان یکی از مهمترین کارها برای بهبودی سریعتر شناخته میشود. در این مقاله، به ۱۰ نکته طلایی برای تعویض پانسمان میپردازیم؛ با ما همراه باشید.
✅تایید شده توسط متخصصان زخم ترنم
فهرست محتوا
چرا باید پانسمان را عوض کنیم؟
یکی از مهمترین مراحل در بهبود زخم، تعویض پانسمان است. اگر این کار به درستی انجام شود، نقش مهمی در بهبود و جلوگیری از مشکلات احتمالی ایفا خواهد کرد. اما چرا پانسمان را باید هر چند وقت یکبار تعویض کنید؟ ما پاسخ این سوال را در ادامه برای شما ذکر کردهایم:
- پیشگیری از عفونت: پانسمان مرطوب محیطی مناسب برای رشد میکروبها است پس باید نسبت به تعویض بهموقع پانسمان اقدام کنید تا خطر عفونت کم شود.
- تسریع روند بهبود زخم: اگر پانسمان تمیز باشد، پوست زودتر ترمیم یافته و زخم التیام مییابد.
- کنترل ترشحات زخم: ترشحات زخم مانند خون یا چرک ممکن است باعث آسیب به پوست اطراف زخم شده و عفونت ایجاد کنند. با تعویض مرتب پانسمان، از این اتفاق جلوگیری کنید.
- کاهش بوی نامطبوع: زخمهای دارای ترشحات زیاد یا عفونت معمولا بوی ناخوشایندی ایجاد میکنند. تعویض پانسمان به کاهش این بو و حفظ بهداشت کمک میکند.
- بررسی وضعیت زخم: شما میتوانید با هر بار تعویض پانسمان، وضعیت زخم، تغییرات رنگ پوست، تورم یا علائم عفونت را بررسی کنید و در صورت نیاز از پزشک کمک بگیرید.
- حفظ بهداشت: اگر پانسمان زخم شما قدیمی است، مراقب باشید که عفونی نشود و با حفظ بهداشت، به التیام زودتر آن کمک کنید.
- افزایش راحتی بیمار: برای اینکه بیمار در هنگام تعویض پانسمان حس راحتتری را تجربه کند، بهتر است که تعویض پانسمان را در سر وقت خود جدی بگیرید.
If the dressing is stuck, soak with water or saline and wait for the dressing to loosen – allow a bit of time and avoid pulling as this will be painful and will damage the wound.
اگر پانسمان چسبیده است، آن را با آب یا محلول نمکی خیس کنید و صبر کنید تا پانسمان شل شود. کمی وقت بگذارید و از کشیدن آن خودداری کنید، چرا که دردناک است و به زخم آسیب میرساند.
مطلب مرتبط: پانسمان مدرن مناسب چه نوع زخمهایی است؟
راهنمای جذاب و حرفهای برای تعویض پانسمان زخم
در این بخش، سعی کردیم که مراحل تعویض پانسمان زخم را برای شما به صورت ساده توضیح بدیم؛ اما قبل از هر چیزی، به وسایل خاصی نیاز پیدا خواهید کرد، پس بهتر است که طبق جدول پایین، این وسایل را از قبل آماده کنید:
| وسایل ضروری ? | توضیحات ✨ |
|---|---|
| دستکش یکبار مصرف | اولین خط دفاعی در برابر آلودگی! ? |
| گاز استریل | ترجیحاً در اندازه مناسب زخم. ? |
| محلول شستشو | نرمال سالین یا محلول تجویزشده توسط پزشک. ? |
| پنبه/پد استریل | برای خشککردن یا پاکسازی زخم. ? |
| چسب یا باند | متناسب با محل زخم (از چسب ضدحساسیت استفاده کنید). ? |
| قیچی تمیز | در صورت نیاز برای بریدن باند یا چسب. ✂️ |
| کیسه زباله | مخصوص دفع پانسمان آلوده. ?️ |
مراحل تعویض پانسمان
۱. شستن دستها
- دستها را با آب و صابون به مدت ۲۰ ثانیه بشویید.
- یا از ژل ضدعفونی کننده الکلی استفاده کنید و تمام سطح دست را پوشش دهید.
۲. آماده سازی محیط
- یک میز تمیز با نور کافی انتخاب کنید. ?
- تمام وسایل را از قبل روی میز بچینید تا وسط کار مجبور نباشید وسایل را جابهجا کنید.
۳. پوشیدن دستکش
- دستکشها را طوری بپوشید که نوک انگشتها به بیرون لمس نشوند. ?♀️
۴. آرامش بیمار
- به بیمار بگویید: «الان پانسمان رو عوض میکنم، کمی ممکنه سرد یا حس کنی، اما سعی میکنم آروم باشم.» ?♂️
- بیمار را در وضعیتی راحت بنشانید یا بخوابانید.
۵. برداشتن پانسمان قدیمی
- اگر پانسمان چسبیده است: نرمال سالین را روی آن اسپری کنید یا با پنبه مرطوب، ۱-۲ دقیقه صبر کنید تا نرم شود.
- از لبهها شروع کنید و به آرامی بکشید. اگر کندن پانسمان چسبیده به زخم درد داشت، مکث کنید و دوباره مرطوب کنید.
۶. بررسی زخم
- زخم را از نظر این موارد چک کنید:
- ? قرمزی غیرعادی اطراف زخم.
- ? ترشح زرد یا سبزرنگ.
- ? بوی نامطبوع.
- ? تورم یا گرمی بیش از حد.
- اگر هرکدام از این علائم را دیدید، به پزشک اطلاع دهید!
۷. پانسمان جدید
- زخم را با محلول شستشو تمیز کنید (از مرکز به بیرون حرکت کنید).
- با پنبه استریل، منطقه را خشک کنید.
- گاز استریل را روی زخم قرار دهید و با چسب یا باند ثابت کنید.
۸. پایان کار
- در نهایت، پانسمان آلوده را در کیسه زباله بیندازید و گره بزنید.
- دستکش ها را در همان کیسه انداخته و دوباره دست ها را بشویید.
? نکات طلایی:
- اگر زخم عمیق یا خونریزی دارد، حتما از پزشک راهنمایی بگیرید.
- بعد از تعویض پانسمان، تاریخ و وضعیت زخم را یادداشت کنید. ?
شما همچنین می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر درباره درمان زخم های عروقی با مشاوران ما تماس بگیرید.
بیشتر بدانید: درمان انواع زخم در بهترین کلینیک زخم در تهران
این کار در چند مرحله انجام میشود؟
همانطوری که در بالا نیز به آن اشاره کردیم، تعویض پانسمان در ۶ مرحله اصلی انجام میشود! اگر بتوانید پانسمان را به درستی عوض کنید، بدون شک، زخم بدن شما زودتر از هر زمان دیگری التیام خواهد یافت. در جدول پایین، این مراحل را باری دیگر برای شما به صورت خلاصه شرح دادهایم:
| مرحله | شرح اقدامات |
|---|---|
| ۱. آمادهسازی | جمعآوری تمام تجهیزات لازم، شستشوی دستها و پوشیدن دستکش |
| ۲. برداشتن پانسمان قبلی | جدا کردن آرام و دقیق پانسمان قدیمی بدون آسیب به بافت زخم |
| ۳. بررسی زخم | ارزیابی وضعیت زخم از نظر علائم عفونت، بهبودی و شرایط کلی |
| ۴. تمیز کردن زخم | شستشوی زخم با محلول استریل مناسب از مرکز به سمت خارج |
| ۵. قرار دادن پانسمان جدید | استفاده از گاز استریل و پوشش مناسب برای زخم |
| ۶. ثبت اطلاعات | ثبت تاریخ، زمان و وضعیت زخم در پرونده بیمار |
مطلب مرتبط: نکات ایمنی هنگام تعویض پانسمان زخم بستر برای جلوگیری از عفونت
بهترین زمان برای عوض کردن پانسمان
برای تعویض پانسمان باید به عوامل مختلفی توجه کنید، از دستور پزشک گرفته تا نوع زخم، میزان ترشحات، نوع پانسمان و شرایط محیطی همگی روی زمان تعویض پانسمان اثرگذارند.
زخمهای جراحی تازه نیازمند تعویض پانسمان هر ۱ تا ۳ روز هستند، درحالیکه زخمهای عفونی باید به صورت روزانه تعویض شوند.
اما اگر این نشانهها را در زخم مشاهده کردید، نسبت به تعویض فوری پانسمان اقدام کنید. این علائم شامل خیس شدن پانسمان، شل شدن آن، نفوذ آب، درد غیرمعمول، بوی نامطبوع، نشت ترشحات یا وجود نشانههای عفونت مانند تب هستند.
در نهایت، بهتر است که طبق توصیه پزشک پیش بروید تا با تعویض به موقع پانسمان، شاهد بهبودی زودتر زخم باشید.
بیشتر بدانید: سریعترین روش ترمیم و بهبودی زخم بستر چیست؟
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
گاهی زخمها بهجای بهبودی، تبدیل به معضلی نگرانکننده میشوند. در این شرایط، تشخیص بهموقع میتواند جلوی عوارض وحشتناک را بگیرد. اگر این نشانهها را مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید:
عفونت زیاد
- اطراف زخم قرمز، گرم و متورم شده؟
- دردِ تیرکشنده دارید یا ترشحات چرکی و بدبو مشاهده میکنید؟
- خطوط قرمزرنگی از زخم بهسمت بدن گسترش پیدا کرده؟
اینا همه علائم هشداردهندهٔ عفونت هستن!
تب بالا
اگر دمای بدنتون از ۳۸ درجهٔ سانتیگراد بالاتر رفت و همراه با لرز یا ضعف بود، احتمال داره عفونت به خون سرایت کرده باشه!
زخمی که دیر خوب میشود
زخمی که بعد از گذشت چند هفته هنوز خشک نمیشه، بسته نمیشه یا دردش کم نمیشه، نیاز به بررسی تخصصی داره.
خونریزی شدید
اگر با فشار دادن محل زخم هم خونریزی قطع نمیشه، یا زخم مدام باز میشه، خطر ازدستدادن خون جدیه و باید به پزشک مراجعه کنید!
باز شدن بخیهها
اگر بخیهها پاره شدن و لبههای زخم بعد از جراحی یا بهبودی دوباره باز شدن، این یعنی روند ترمیم مختل شده است!
درد شدید
اگر مسکنهای معمولی (مثل استامینوفن) هم درد رو آروم نمیکنن، ممکنه آسیب عمیقتر از اون چیزی باشه که فکر میکنید!
رنگپریدگی یا تیرگی
اگر پوست اطراف زخم سیاه، بنفش پررنگ یا سفید بیرنگ شده است، ممکن است نشانه کمخونی موضعی یا مرگ بافت باشد.
حساسیت به پانسمان
خارش شدید، تاولهای ریز یا کهیر بعد از استفاده از پماد یا چسب زخم احتمالا نشان از واکنش آلرژیک دارند!
وجود شی خارجی در زخم
اگر تکههای شیشه، چوب یا هر جسم دیگهای داخل زخم مونده، حتی اگه درد ندارید، خطر عفونت عمیق وجود داره!
بیحسی ترسناک
اگر حس پوست اطراف زخم رو از دست دادید یا گزگز مداوم دارید، ممکنه اعصاب اون ناحیه آسیب دیده باشن! شما می توانید برای درمان هر یک از زخم ها، مانند درمان زخم بستر یا درمان زخم سوختگی از مشاوران کلینیک زخم ما کمک بگیرید.
مطلب مرتبط: انقلاب فناوریهای دیجیتال در درمان پوست، از هوش مصنوعی تا نانو تکنولوژی
سوالات متداول
چرا باید پانسمانو عوض کنیم؟ ?
واسه اینکه زخممون تمیز بمونه، عفونت نکنه و سریعتر خوب بشه! ?✨
چند وقت یه بار باید پانسمانو عوض کنم؟ ⏰
بستگی به زخم داره، ولی معمولاً روزی یه بار یا هر وقت کثیف یا خیس شد. ?
اگه پانسمان به زخم چسبیده بود چی کار کنم؟ ?
آروم با یه گاز مرطوب یا آب ولرم نرمش کن، بعد یواش جداش کن. عجله نکنی که زخم اذیت نشه! ??
ترشحات زخم طبیعیه؟ ?
آره، یه کم ترشح طبیعیه، ولی اگه زیاد بود یا بوی بد داشت، حتماً به دکتر نشون بده. ?⚕️?⚕️
چه پانسمانی بهتره استفاده کنم؟ ?
بسته به نوع زخمت، دکترت میگه چی بهتره. ولی پانسمانای استریل و تمیز همیشه عالی هستن! ?
میتونم خودم پانسمانو عوض کنم؟ ?️
آره، اگه زخمت کوچیکه و بلدی، خودت میتونی. ولی زخم بزرگ یا عمیق رو بهتره بذاری یه متخصص ببینه. ?
بعد از تعویض پانسمان چی کار کنم؟ ?
دستاتو خوب بشور و مطمئن شو که زخمت تمیز و خشک مونده. ?✨
