هرآنچه باید درباره اکسیژن درمانی هایپرباریک بدانید؛ فواید، کاربردها و عوارض

اکسیژن درمانی هایپرباریک (HBOT) یکی از پیشرفته‌ترین روش‌های درمانی است که در سال‌های اخیر در حوزه پزشکی، برای درمان بیماری‌های خاصی مانند مسمومیت با مونوکسید کربن یا زخم‌های دیر التیام‌پذیر به کار می‌رود و در زمینه‌های پزشکی، زیبایی و حتی ورزش نیز کاربرد دارد. در این مقاله، به بررسی جامع فواید، کاربردها و عوارض احتمالی اکسیژن درمانی هایپرباریک می‌پردازیم.

✅تایید شده توسط پزشکان کلینیک زخم ترنم

اکسیژن درمانی هایپر باریک چیست؟

اکسیژن درمانی هایپرباریک، یک روش درمانی ویژه است که در آن، بیمار تحت نظارت پزشک متخصص، در اتاقک خاصی به نام اتاق فشار قرار می‌گیرد و اکسیژن خالص را تنفس می‌کند. با این کار، اکسیژن بیشتری وارد جریان خون می‌شود و شرایط بافت‌هایی که دچار کمبود اکسیژن بودند، بهبود می‌یابد. اکسیژن درمانی هایپر باریک در بهبود زخم‌ها هم اثرگذار است و برای درمان عفونت‌های شدید، مناسب خواهد بود.

این کار باید با نظارت پزشک انجام شود، چرا که در صورت ایجاد خطایی، با عوارض شدیدی مانند آسیب به گوش میانی و سینوس‌ها، مشکلات تنفسی، مسمومیت با اکسیژن، آسیب به ریه‌ها و حتی مشکلات بینایی موقتی روبرو خواهید شد.

It’s pure oxygen, which helps your immune system fight bacteria and generate stem cells. Stem cells are special cells in your body that help create other types of important cells, including blood cells, brain cells and muscle cells.

این روش اکسیژن خالص را به بدن هدایت می‌کند و به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند تا با باکتری‌ها مبارزه کرده و سلول‌های بنیادی تولید کند. سلول‌های بنیادی سلول‌های خاصی در بدن هستند که به ایجاد انواع دیگر سلول‌های مهم، از جمله سلول‌های خونی، سلول‌های مغزی و سلول‌های ماهیچه‌ای کمک می‌کنند.

my.clevelandclinic.org

مهم‌ترین کاربردهای اکسیژن درمانی هایپرباریک

اکسیژن درمانی هایپرباریک امروزه در بسیاری از زمینه‌ها استفاده می‌شود. در این روش، فرد به اتاق فشار می‌رودو ۱۰۰ درصد اکسیژن تنفس می‌کند. از جمله کاربردهای HBOT می‌توان به موارد پایین اشاره کرد:

درمان بیماری‌های ناشی از کاهش اکسیژن بافتی (هیپوکسی)

زمانی که بافت‌های بدن اکسیژن کافی در خود ندارند، HBOT باعث می‌شود که اکسیژن با سلول‌ها برسد. مخصوصا در شرایطی مانند مسمومیت با مونوکسید کربن یا آمبولی هوا، این راهکار مفید است.

تسریع بهبود زخم‌های مزمن

این روش در افزایش انتقال اکسیژن برای درمان زخم‌ پای دیابتی یا زخم‌های مزمن موثر بوده و به ترمیم بافت‌ها کمک می‌کند. بدین ترتیب، احتمال کمی وجود دارد که زخمی انقدر تشدید شود که به قطع عضو نیاز باشد.

بیشتر بدانید: هزینه درمان زخم های سرطانی چقدره ؟

درمان عفونت‌های جدی

اگر فردی دچار عفونت‌ شدید مثل گاز گانگرن شده باشد، این روش کاربردی است و می‌تواند از رشد باکتری‌های بی‌هوازی و ترمیم استخوان ها جلوگیری کند.

بازتوانی پس از آسیب‌های تابشی (رادیونکروز)

پس از پرتودرمانی، احتمال آسیب دیدن بافت ها وجود دارد. پس این روش به ساخت رگ های جدید کمک می کند و باعث بهبود بافت های آسیب دیده می شود.

جراحی‌های ترمیمی

اکسیژن درمانی هایپرباریک به فرد کمک می‌کند تا بافت تازه کاشته شده زنده بماند و احتمال موفقیت جراحی افزایش یابد. علاوه بر آن، موفقیت استفاده از این روش در جراحی‌های پلاستیک و درمان سوختگی‌ها هم بالاست. لطفا برای دریافت اطلاعات درباره پانسمان زخم در منزل از مشاوران ما کمک بگیرید.

درمان آسیب‌های مغزی

این روش در کاهش التهاب بعد از سکته مغزی یا ضربه به سر هم کاربرد داشته و می‌تواند آسیب دیدگی را کم کند. با این کار، بهبودی زودتر حاصل می شود و عوارض طولانی مدت کمتری وجود خواهد داشت.

بیماری‌های گوش و چشم

پزشک قادر است از اکسیژن درمانی در درمان شنوایی کاهش یافته و بیماری های مربوط به چشم نیز استفاده کند و زندگی دوباره به سلول های حساس گوش و چشم بیمار ببخشد.

بیشتر بدانید: با اوزون تراپی در آب آشنا شوید

مزایا و فواید HBOT در مقایسه با روش‌های دیگر درمانی

اکسیژن درمانی هایپرباریک (HBOT) در مقایسه با دیگر روش‌های درمانی، اثر بیشتری دارد و عوارض جانبی کمتری هم خواهد داشت. این روش، عفونت، زخم‌های مزمن، آسیب به سلول ها و… را بهبود می‌بخشد.

HBOT هم میشه راه بی‌دردسر، هم شانس برگشت سلامتی رو بالا می‌بره و کمک می‌کنه داروها و درمان‌های دیگه هم بهتر اثر کنن. مزایای این روش عبارتند از:

• سریعتر جواب می‌گیری ??

اکسیژن درمانی هایپرباریک مثل دنده پنج برای درمانه! اکثر اوقات، مخصوصا تو بیماری‌هایی که زمان رو از دست بدی، مشکل بیشتر میشه، ولی با HBOT خیلی سریع‌تر اکسیژن می‌رسه و بدن شروع به ترمیم می‌کنه. حتی گاهی خیلی زودتر از داروها نتیجه میدی و حس بهتری داری.

• کمتر مجبور میشی زیر تیغ جراحی بری ?❌

خیلی از زخم‌های دیابتی، سوختگی‌ها یا حتی مشکلات استخوان، با اکسیژن پرفشار انقدر خوب ترمیم میشه که دیگه بعضی دکترها مجبور نیستن عضو رو قطع کنن یا جراحی سنگین کنن. یعنی ممکنه با چند جلسه HBOT اصلاً جراحی لازم نشه!

• داروهات قوی‌تر اثر می‌کنن ?+⚡

وقتی HBOT می‌گیری، بدنت اکسیژن رو بهتر می‌بره سر بافت‌ها و زخم‌ها. اینطوری حتی همون داروی آنتی‌بیوتیکی که استفاده می‌کنی خیلی قوی‌تر جواب میده و عفونت رو زودتر ریشه‌کن می‌کنه.

• زخم‌های قدیمی کمتر لج می‌کنن ??

اگه زخم یا بریدگی قدیمی داری و هرچی مرهم و دارو می‌زنی فایده نمی‌کنه، اکسیژن درمانی هایپرباریک می‌تونه به ترمیم سریع‌ترش کمک کنه. پوستت سریع‌تر بسته میشه و خطر عفونت هم میاد پایین.

• عوارض جانبی کمتر، دردسر کمتر ?

گرچه هر درمانی می‌تونه یه سری عوارض داشته باشه، ولی اکسیژن درمانی هایپرباریک معمولاً کم‌عارضه‌تره. نه مثل عمل، بخیه و درد داره، نه مثل بعضی داروها بدنتو به هم می‌ریزه.

• واست مثل شارژر برای بدنته ?

هر وقت بدنت ضعیف یا زخم‌خورده شده اکسیژن درمانی هایپرباریک برات مثل این می‌مونه که یه شارژر قوی وصل کنی، سلول‌ها انرژی می‌گیرن و خوب میشن. شما می توانید برای درمان هر یک از زخم ها، مانند درمان زخم بستر یا درمان زخم سوختگی از مشاوران کلینیک زخم ما کمک بگیرید.

بیشتر بدانید: پانسمان نوین چیست؟ + مقایسه با پانسمان سنتی

آیا HBOT برای همه مناسب است؟

اکسیژن‌درمانی پرفشار (HBOT) معمولاً برای بیمارانی که زخم دیابتی، سوختگی‌های شدید دارند، با مونوکسید کربن مسموم شده‌اند و به عفونت‌های جدی مبتلا هستند، توصیه می‌شود. از سویی دیگر، افرادی که با مشکلات تنفسی شدید، پنوموتوراکس درمان‌نشده و بیماری‌های قلبی روبرو هستند، نباید از این روش استفاده کنند.

فرآیند انجام اکسیژن درمانی

در فرآیند اکسیژن‌درمانی پرفشار، ابتدا بیمار توسط پزشک متخصص معاینه می‌شود و بعد از آن، فرد با پوشیدن لباس مخصوص، وارد اتاقک پرفشار می‌شود. فشار اتاق به صورت تدریجی زیاد می‌شود و بیمار شروع به تنفس اکسیژن خالص می‌کند. هر جلسه درمانی بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشد. مراحل انجام این روش عبارتند از:

مرحله	توضیح خلاصه
۱. ارزیابی پزشکی	معاینه و تایید نیاز به HBOT توسط پزشک متخصص
۲. آماده‌سازی	بررسی نهایی پرونده پزشکی، پوشیدن لباس مخصوص
۳. ورود به اتاقک	قرار گرفتن بیمار در اتاقک یا محفظه HBOT
۴. شروع درمان	افزایش تدریجی فشار و تنفس اکسیژن خالص توسط بیمار
۵. ماندن در حالت درمان	حضور بیمار با فشار بالا به مدت معین، معمولاً ۶۰-۹۰ دقیقه
۶. کاهش فشار (دکامپرشن)	بازگشت تدریجی به فشار طبیعی و آماده خروج
۷. پایان و ارزیابی	خروج از اتاقک و بررسی حال عمومی بیمار توسط پرسنل

بیشتر بدانید: اوزون تراپی چیست و چگونه انجام می‌شود؟

سوالات متداول